Σε όλο τον κόσμο, οι ανθρώπινοι νοροϊοί ευθύνονται για περισσότερα από 267 εκατομμύρια περιστατικά γαστρεντερίτιδας, συμπεριλαμβανομένων περίπου 21 εκατομμυρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες κάθε χρόνο. Σε νοροϊούς αποδίδεται αιτιολογικά το 50% όλων των περιπτώσεων γαστρεντερίτιδας και περισσότερο από το 85% όλων των περιπτώσεων που δεν οφείλονται σε βακτηριακά στελέχη.

Επιδημίες από νοροϊούς έχουν συμβεί σε πολλούς χώρους, συμπεριλαμβανομένων των κέντρων ευγηρίας, νοσοκομείων, στρατοπέδων, σε εστιατόρια, κρουαζιερόπλοια, σχολεία, καλοκαιρινές κατασκηνώσεις και κατά τη διάρκεια συγκεντρώσεων σε σπίτια. Μόλις ο νοροϊός εισαχθεί σε αυτούς τους κλειστούς χώρους, η μετάδοση από άτομο σε άτομο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εξάπλωσή του. Ωστόσο, η μετάδοση του μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω ποικίλων διαδρομών. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού, ενώ και οι επιφάνειες παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξάπλωσή του. Συχνά, σε αυτό που γίνεται αντιληπτό ως μετάδοση από άτομο σε άτομο είναι πιο πιθανό να παρεμβάλλεται επιμολυσμένη επιφάνεια.

Οι νοροϊοί είναι γενικά αρκετά ανθεκτικοί στις περιβαλλοντικές συνθήκες και στη δράση των αντιμικροβιακών. Διαθέτουν ένα πρωτεϊνικό καψίδιο που είναι πολύ ανθεκτικό στα λιπόφιλα απολυμαντικά (π.χ. ενώσεις τεταρτοταγούς αμμωνίου) και διαλύτες (π.χ. αλκοόλ). Ο ιός μπορεί επίσης να επιβιώσει σε πολλές περιβαλλοντικές επιφάνειες για εβδομάδες έως μήνες σε θερμοκρασίες περιβάλλοντος και μπορεί να μεταδοθεί διαδοχικά σε έως και επτά διαφορετικές επιφάνειες κάτι που ερμηνεύει τη συμμετοχή των επιφανειών στη μετάδοσή τους.

Τα φυτά παράγουν αντιμικροβιακές ενώσεις σε περιοχές όπως στις ρίζες, τα φύλλα, το φλοιό και το στέλεχος. Τα φυτικά αιθέρια έλαια είναι σύνθετα μείγματα που απομονώνονται από φυτά όπως μονοτερπένια, σεσκιτερπένια και / ή φαινυλοπροπανοειδή. Είναι κυρίως υπεύθυνα για τις αρωματικές και βιολογικές ιδιότητες ενός φυτού. Πολλά αιθέρια έλαια και τα συστατικά τους έχουν σημαντικές αντιβακτηριακές ιδιότητες. Επιπλέον, πολλά έχουν επίσης αποδειχθεί ότι έχουν κάποια αντιμυκητιασική και αντιική δράση.

Σε μεγάλη μελέτη του 2014 το έλαιο ρίγανης και το κύριο δραστικό συστατικό του, η καρβακρόλη, αξιολογήθηκαν για την αντιική τους δράση για τη χρήση τους σε πιθανές εφαρμογές όπως η επιφανειακή απολύμανση (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης σε κλινικό επίπεδο) ή η απολύμανση των τροφίμων. Το ριγανέλαιο και η καρβακρόλη μείωσαν σημαντικά τα επίπεδα του ιού εντός 15 λεπτών από την έκθεση. Ο τρόπος δράσης φαίνεται να σχετίζεται με μείωση των επιπέδων του φλεγμονώδους παράγοντα TNFa και διάσπαση του εξωτερικού περίβληματος των ιών. Και οι δύο ενώσεις φαίνεται να οδηγούν το ιικό καψίδιο να χάσει την ακεραιότητά του, αντί να αναστέλλουν απλώς τη μολυσματικότητα(δηλαδή να αποτρέπει μόνο τη σύνδεση του ιού στο κύτταρο). Η δράση αυτή είναι μάλλον μη αναστρέψιμη και, ως εκ τούτου, οδηγεί σε αληθινή απενεργοποίηση του ιού.

Θανάσης Καραμούντζος MD, MSc

Ειδικός Γαστρεντερολόγος

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Antiviral efficacy and mechanisms of action of oregano essential oil and its primary component carvacrol against murine norovirus. Gilling DH, Kitajima M, Torrey JR, Bright KR. J Appl Microbiol. 2014 May;116(5):1149-63.